Je bent niet de enige die moe is, somber voelt of last heeft van stijve spieren. Vooral in de winter. Het kan zijn dat je een vitamine D tekort hebt. En dat is logisch. Waarom? Dat leg ik je uit.
Het is nu de tijd om aan je vitamine D voorraad te werken. Grofweg gezegd is de zonnehoek en kracht tussen mei en september en delen van april en oktober in staat om voldoende je huid binnen te dringen om het proces van vitamine D aanmaak te starten.
Vitamine D is eigenlijk geen vitamine, maar een hormoon. Een super belangrijk hormoon. Het zorgt voor een goed werkend immuunsysteem, een goede balans in calcium en fosfaat, helpt bij spierbouw en functie, geeft sterke botten en sterke tanden. En het helpt bij de aanmaak van serotonine en dopamine. Die stoffen zijn belangrijk in je brein en daarmee voor je gemoedstoestand.
Je kan niet zonder. Daarom ligt er zo veel aandacht op.
Vitamine D deficientie symptomen
Heb je een tekort aan vitamine D? Dan kan je dit merken aan verschillende klachten:
🦴 Pijn in je botten en spieren
😴 Vermoeidheid die maar niet weggaat
😔 Somberheid, vooral in de winter
🤒 Vaker ziek worden
💪 Zwakke spieren of spierpijn zonder duidelijke reden
🦷 Problemen met je gebit
🧠 Concentratieproblemen of moeite met helder denken
Herken je dit? Dan is het goed om je vitamine D spiegel te laten checken. Dit kan via je huisarts.
Hoe wij als mensen hier zijn beland
Het is eigenlijk een fascinerend verhaal hoe wij als mensen hier zijn beland. Wij zijn als soort ontstaan rond de evenaar, in het warme Afrika. We hebben duizenden jaren doorgebracht tussen de keerkringen. Daar waar de zon krachtig schijnt en vitamine D geen probleem was.
Maar toen begonnen onze voorouders te trekken. Steeds verder noordelijk, Europa in. Weg van die krachtige equatorzon, richting gebieden waar de zonnehoek kleiner werd en de intensiteit afnam. Een reis van tienduizenden jaren, stap voor stap verder van ons oorspronkelijke thuis.
Vitamine D om te overleven
En hier wordt het interessant. Om te overleven in die noordelijke streken, moest ons lichaam zich aanpassen. Het donkere pigment in onze huid, dat ons zo goed beschermde tegen de felle Afrikaanse zon, werd ineens een probleem. Het hield te veel van het schaarse noordelijke zonlicht tegen.
Dus wat deed de evolutie? Ze liet ons pigment zakken. Onze huid werd lichter, dunner, kwetsbaarder. We verloren niet alleen pigment, maar ook de dikke beschermlaag die ons voorheen veilig hield. Alles om genoeg vitamine D binnen te krijgen en te overleven.
Je huid en een wereld vol prikkels
Duizenden jaren lang werkte dit prima. Tot de industriële revolutie alles veranderde. Ineens zaten we binnen, achter glas, onder kunstlicht. We smeerden chemische cremes op onze huid, droegen synthetische kleding en ademden lucht vol met stoffen die onze voorouders nooit hadden gekend.
Onze huid, die evolutionair was aangepast om kwetsbaar te zijn voor meer zonlicht, kreeg ineens te maken met een wereld vol prikkels waar ze niet op was voorbereid.
Ons immuunsysteem is actiever dan ooit
Het resultaat? Huidirritaties, droogheid, eczeem, allergieën. En de ironie? Door al die moderne prikkels is ons immuunsysteem veel actiever geworden dan ooit tevoren. En juist daardoor hebben we nog meer vitamine D nodig om stabiel te blijven.
Het is in onze wereld een probleem geworden en dat zit veel aan ons gedrag. Vooral een gebrek aan zonlicht direct op de huid en in de ogen geeft dit probleem.
De winter en je vitamine D voorraad
In de zon van Nederland hebben we al een stuk van het jaar waarin we te weinig vitamine D kunnen aanmaken. We moeten in de zomermaanden dus oogsten en voldoende opslaan. Dit doe je in de lever en in je vetweefsel.
In de winter kan je het uit de voorraad halen. Zie je de relatie? In de natuur heb je de tijd van overvloed in voeding die samen gaat met de zonnige periode. Je eet meer en kan een voorraad vet aanleggen met daarin vitamine D opgeslagen.
In de schaarse winter ga je dit vet verbranden. Juist op het moment dat de zon door zijn laagste punt heen gaat en de levervoorraad al is aangesproken. De moeilijke maanden januari, februari en maart zijn hier eigenlijk voor. Zeer beperkt eten voorhanden en leven op je opgebouwde reserves.
Hiervoor moet je reserves hebben opgebouwd. Hoe doe je dat?
Hoe bouw je een goede vitamine D voorraad op?
Het gaat hier vooral om consistentie. Je wil juist goed wennen aan het zonlicht en het hele jaar rond buiten zijn. Zonder zonnebril, anders verhinder je een belangrijke route van de aanmaak van melanine in je huid. En dat beschermt je tegen de intensiteit van de zon.
Wanneer de zonintensiteit toeneemt, ga je juist in de ochtend en het begin van de avond naar buiten. Het hoogste moment van de dag met de meest intense zon mijd je met je huid. Door dit consistent te doen neemt je tolerantie voor de zon toe in je huid en kan je erin zonder zonnebrand.
Zonnebrandgebruik is een product van onze binnen-zit-maatschappij. Van nature hebben we het helemaal niet nodig. Nu kweken we afhankelijkheid door te weinig buiten te zijn, te veel kleding aan te houden en zonnebrillen te dragen.
Train jezelf, ga naar buiten, laat je ogen en huid de vitamine D aanmaken en leg de voorraad aan voor de winter. Dit kan al enorm helpen voor het voorkomen van de winterdepressie.
Je bent niet de enige die moeite heeft met genoeg zonlicht krijgen. Het is logisch. Maar er is een weg terug naar meer balans. Kleine stappen, consistent volgehouden, maken het verschil 🌞
