Je kent het misschien wel: je zit rustig op de bank, maar ineens voel je je hart tekeergaan. Alsof het een eigen leven leidt. Je vraagt je af: is dit gevaarlijk? Komt het door stress? Of is er iets mis met mijn hart? Je bent niet de enige die zich hier zorgen over maakt. Stress en hartkloppingen zijn een veelvoorkomende combinatie. In dit blog neem ik je mee in de wereld van stress, hartkloppingen en alles wat daarbij komt kijken. Je ontdekt waar die onrust vandaan komt, wat er in je lichaam gebeurt en, misschien wel het belangrijkste, wat je eraan kunt doen. Want er is meer mogelijk dan je denkt.
Wat zijn hartkloppingen eigenlijk?
Hartkloppingen voelen voor iedereen anders. De een ervaart een bonzend gevoel in de borst, de ander merkt een onregelmatige hartslag of een plotselinge ‘dikke’ klap. Soms lijkt het alsof je hart een slag overslaat, soms juist alsof het op hol slaat. Wat het ook is: het gevoel kan behoorlijk beangstigend zijn, zeker als je niet weet waar het vandaan komt. Toch zijn hartkloppingen in de meeste gevallen onschuldig. Vaak zijn ze een reactie op stress, spanning of vermoeidheid. Maar hoe werkt dat precies?
De link tussen stress en hartkloppingen
Stress en hartkloppingen lijken hand in hand te gaan. Maar waarom eigenlijk? Wanneer je stress ervaart, maakt je lichaam stresshormonen aan zoals adrenaline en cortisol. Deze hormonen zorgen ervoor dat je lichaam in de ‘actiestand’ komt. Je hartslag versnelt, je ademhaling wordt sneller en je spieren spannen zich aan. Dit is een oeroude reactie van je lichaam, bedoeld om te kunnen vechten of vluchten. Maar als die stress te lang aanhoudt, kan je hartslag ontregeld raken. Je merkt het aan onrust, een gejaagd gevoel en hartkloppingen.
Stress en hartslag: wat gebeurt er in je lijf?
Misschien heb je het zelf wel eens gemerkt: op een stressvolle dag klopt je hart sneller dan normaal. Dat is geen toeval. Stress en hartslag zijn nauw met elkaar verbonden. Je autonome zenuwstelsel, het deel van je zenuwstelsel dat alles regelt zonder dat je erbij nadenkt, stuurt je hartslag aan. Bij stress neemt het sympathische deel van dit systeem het over. Je hart gaat sneller kloppen, je bloeddruk stijgt. Dat is handig als je moet presteren, maar minder fijn als je juist wilt ontspannen. Zeker als die verhoogde hartslag aanhoudt, kun je er last van krijgen.
Oorzaken van stress en hartkloppingen
Er zijn veel verschillende oorzaken voor stress en hartkloppingen. Soms is het duidelijk: een spannende presentatie, een drukke periode op het werk, of zorgen om je gezondheid. Maar ook minder opvallende dingen kunnen een rol spelen. Denk aan te veel koffie, een slechte nachtrust, hormonale schommelingen of zelfs bepaalde medicijnen. Soms is het een combinatie van factoren. Het is belangrijk om te weten dat je niet ‘gek’ bent als je deze klachten hebt. Je lichaam reageert op prikkels, en dat is volkomen normaal.Stress, angst en de vicieuze cirkelWat veel mensen niet weten, is dat stress en hartkloppingen elkaar kunnen versterken. Je voelt je hart bonzen, schrikt daarvan, en maakt je zorgen. Die zorgen zorgen weer voor extra stress, waardoor je hart nog sneller gaat kloppen. Zo beland je in een vicieuze cirkel. Dit is een heel herkenbaar patroon, en je bent zeker niet de enige die hierin vastloopt. Het goede nieuws: er zijn manieren om deze cirkel te doorbreken.
Wanneer zijn hartkloppingen door stress onschuldig?
In de meeste gevallen zijn stress en hartkloppingen onschuldig. Zeker als je verder gezond bent en geen andere klachten hebt, zoals pijn op de borst, duizeligheid of flauwvallen. Hartkloppingen door stress zijn meestal niet gevaarlijk. Ze zijn een signaal van je lichaam dat het even te veel is. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren en rust te nemen.” Twijfel je? Of veranderen je klachten? Neem dan altijd contact op met je huisarts.
Praktische tips om stress en hartkloppingen te verminderen
Wat kun je doen als je merkt dat stress en hartkloppingen je leven beïnvloeden? Hier zijn een paar praktische tips die je direct kunt toepassen:
- Adem rustig in en uit. Leg je hand op je buik en adem langzaam naar je hand toe. Dit helpt je zenuwstelsel tot rust te komen.
- Ga even naar buiten. Een korte wandeling in de natuur verlaagt je stressniveau en helpt je hartslag te herstellen.
- Beperk cafeïne en suiker. Deze stoffen kunnen je hartslag verhogen en je onrustiger maken.
- Slaap voldoende. Een uitgerust lichaam kan beter omgaan met stress.
- Praat erover. Deel je zorgen met iemand die je vertrouwt. Soms is het al genoeg om te weten dat je niet alleen bent.
De rol van leefstijl bij stress en hartkloppingen
Je leefstijl heeft veel invloed op stress en hartkloppingen. Gezonde voeding, voldoende beweging en ontspanning zijn belangrijker dan je misschien denkt. Ook kleine aanpassingen kunnen al verschil maken. Denk aan het verminderen van schermtijd voor het slapengaan, het plannen van rustmomenten overdag, of het bewust kiezen voor ontspannende activiteiten zoals yoga of meditatie.
Wanneer moet je wél naar de dokter?
Hoewel stress en hartkloppingen meestal onschuldig zijn, zijn er situaties waarin het belangrijk is om medische hulp te zoeken. Krijg je naast hartkloppingen ook pijn op de borst, benauwdheid, duizeligheid of word je zelfs even ‘weg’? Neem dan direct contact op met je huisarts. Ook als je klachten veranderen of steeds erger worden, is het verstandig om het te laten checken. Beter één keer te veel dan te weinig.
Stress en hartkloppingen: het belang van mildheid voor jezelf
Het klinkt misschien gek, maar mildheid voor jezelf is één van de krachtigste manieren om stress en hartkloppingen te verminderen. Je hoeft niet alles onder controle te hebben. Je mag je kwetsbaar voelen, en je mag hulp vragen. Zoals psycholoog dr. Anneke van der Meer zegt: “Wees vriendelijk voor jezelf. Je lichaam geeft signalen, niet om je te pesten, maar om je te helpen. Luister daarnaar, en wees niet te streng.”
Wat je vandaag al kunt doen
Misschien voel je je nu overweldigd door alle informatie. Dat is logisch. Begin klein. Kies één tip uit dit blog en probeer die vandaag nog toe te passen. Ga bijvoorbeeld een kwartiertje naar buiten, of neem een paar minuten de tijd om rustig te ademen. Merk wat het met je doet. Kleine stappen kunnen grote veranderingen brengen.
Stress en hartkloppingen zijn vervelend, maar meestal onschuldig. Ze zijn een signaal van je lichaam dat het tijd is om gas terug te nemen. Door goed voor jezelf te zorgen, kun je de vicieuze cirkel doorbreken. Blijf niet rondlopen met zorgen.
FAQ – Veelgestelde vragen over stress en hartkloppingen
1. Kunnen stress en hartkloppingen kwaad?
In de meeste gevallen zijn hartkloppingen door stress onschuldig. Maar als je ook pijn op de borst, benauwdheid of duizeligheid ervaart, neem dan contact op met je huisarts.
2. Hoe weet ik of mijn hartkloppingen door stress komen?
Vaak merk je dat de klachten samenhangen met stressvolle situaties. Ze verdwijnen meestal als je ontspant. Twijfel je? Overleg altijd met je arts.
3. Wat helpt direct tegen stress en hartkloppingen?
Rustig ademhalen, even wandelen in de natuur en je aandacht verleggen kunnen direct helpen om je hartslag te verlagen.
4. Kan voeding invloed hebben op stress en hartkloppingen?
Ja, cafeïne, suiker en alcohol kunnen je hartslag verhogen. Gezonde voeding en voldoende water drinken helpen om je lichaam in balans te houden.
5. Wanneer moet ik medische hulp zoeken?
Als je naast hartkloppingen ook pijn op de borst, benauwdheid, flauwvallen of andere ernstige klachten hebt, neem dan direct contact op met je huisarts.
Je bent niet alleen. Stress en hartkloppingen horen soms bij het leven, maar je hoeft er niet in je eentje mee te worstelen. Ben je onderzocht door een arts en blijven de klachten aanhouden? Je bent van harte welkom om jouw persoonlijke situatie eens te laten bekijken.
Bronnen en wetenschappelijke verdiepende literatuur: De link tussen stress en hartkloppingen
Wankhar D, Prabu Kumar A, Vijayakumar V, A V, Balakrishnan A, Ravi P, Rudra B, K M. Effect of Meditation, Mindfulness-Based Stress Reduction, and Relaxation Techniques as Mind-Body Medicine Practices to Reduce Blood Pressure in Cardiac Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cureus. 2024 Apr 17;16(4):e58434. doi: 10.7759/cureus.58434. PMID: 38765359; PMCID: PMC11099499.
Biltz RG, Sawicki CM, Sheridan JF, Godbout JP. The neuroimmunology of social-stress-induced sensitization. Nat Immunol. 2022 Nov;23(11):1527-1535. doi: 10.1038/s41590-022-01321-z. Epub 2022 Nov 11. PMID: 36369271; PMCID: PMC10000282.
Miller GE, Chen E, Sze J, Marin T, Arevalo JM, Doll R, Ma R, Cole SW. A functional genomic fingerprint of chronic stress in humans: blunted glucocorticoid and increased NF-kappaB signaling. Biol Psychiatry. 2008 Aug 15;64(4):266-72. doi: 10.1016/j.biopsych.2008.03.017. Epub 2008 Apr 28. PMID: 18440494; PMCID: PMC2581622.
Sapolsky RM, Krey LC, McEwen BS. The neuroendocrinology of stress and aging: the glucocorticoid cascade hypothesis. Endocr Rev. 1986 Aug;7(3):284-301. doi: 10.1210/edrv-7-3-284. PMID: 3527687.
Mishra AK, Varma AR. A Comprehensive Review of the Generalized Anxiety Disorder. Cureus. 2023 Sep 28;15(9):e46115. doi: 10.7759/cureus.46115. PMID: 37900518; PMCID: PMC10612137.
Karin O, Raz M, Tendler A, Bar A, Korem Kohanim Y, Milo T, Alon U. A new model for the HPA axis explains dysregulation of stress hormones on the timescale of weeks. Mol Syst Biol. 2020 Jul;16(7):e9510. doi: 10.15252/msb.20209510. PMID: 32672906; PMCID: PMC7364861.
Schuurmans AAT, Nijhof KS, Cima M, Scholte R, Popma A, Otten R. Alterations of autonomic nervous system and HPA axis basal activity and reactivity to acute stress: a comparison of traumatized adolescents and healthy controls. Stress. 2021 Nov;24(6):876-887. doi: 10.1080/10253890.2021.1900108. Epub 2021 Apr 16. PMID: 33860734.
Barel E, Abu-Shkara R, Colodner R, Masalha R, Mahagna L, Zemel OC, Cohen A. Gonadal hormones modulate the HPA-axis and the SNS in response to psychosocial stress. J Neurosci Res. 2018 Aug;96(8):1388-1397. doi: 10.1002/jnr.24259. Epub 2018 May 9. PMID: 29741787.
Kassab M, Katyal A, Franciosi S, Sanatani S. Chest Pain in Children: Is It Another "Growing Pain"? Paediatr Neonatal Pain. 2025 Mar 24;7(1):e70003. doi: 10.1002/pne2.70003. PMID: 40134780; PMCID: PMC11933443.
Seng JJB, Kho ZC, Kaur N. Premature Calcification of Costochondral Cartilage: A Scoping Review of the Literature. Cureus. 2024 Dec 8;16(12):e75328. doi: 10.7759/cureus.75328. PMID: 39776747; PMCID: PMC11706305.
Rokicki W, Rokicki M, Rydel M. What do we know about Tietze's syndrome? Kardiochir Torakochirurgia Pol. 2018 Sep;15(3):180-182. doi: 10.5114/kitp.2018.78443. Epub 2018 Sep 24. PMID: 30310397; PMCID: PMC6180027.
Ayloo A, Cvengros T, Marella S. Evaluation and treatment of musculoskeletal chest pain. Prim Care. 2013 Dec;40(4):863-87, viii. doi: 10.1016/j.pop.2013.08.007. PMID: 24209723.
Proulx AM, Zryd TW. Costochondritis: diagnosis and treatment. Am Fam Physician. 2009 Sep 15;80(6):617-20. PMID: 19817327.
Mott T, Jones G, Roman K. Costochondritis: Rapid Evidence Review. Am Fam Physician. 2021 Jul 1;104(1):73-78. PMID: 34264599.
Jurik AG, Graudal H. Sternocostal joint swelling--clinical Tietze's syndrome. Report of sixteen cases and review of the literature. Scand J Rheumatol. 1988;17(1):33-42. doi: 10.3109/03009748809098757. PMID: 3285453.
Barranco-Trabi J, Mank V, Roberts J, Newman DP. Atypical Costochondritis: Complete Resolution of Symptoms After Rib Manipulation and Soft Tissue Mobilization. Cureus. 2021 Apr 8;13(4):e14369. doi: 10.7759/cureus.14369. PMID: 33976991; PMCID: PMC8106472.
Schumann JA, Sood T, Parente JJ. Costochondritis. 2024 Apr 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan–. PMID: 30422526.
Collins RA, Ray N, Ratheal K, Colon A. Severe post-COVID-19 costochondritis in children. Proc (Bayl Univ Med Cent). 2021 Sep 27;35(1):56-57. doi: 10.1080/08998280.2021.1973274. PMID: 34966216; PMCID: PMC8477585.
McConaghy JR, Sharma M, Patel H. Acute Chest Pain in Adults: Outpatient Evaluation. Am Fam Physician. 2020 Dec 15;102(12):721-727. PMID: 33320506.
Ergenç İ, Şanal Toprak C, Odabaşı Z. Staphylococcus aureus costochondritis and chest wall abscess in a COVID-19 patient treated with tocilizumab. Turk J Phys Med Rehabil. 2021 Sep 1;67(3):382-385. doi: 10.5606/tftrd.2021.8208. PMID: 34870129; PMCID: PMC8607000.
Gorospe-Sarasúa L, Gallego-Rivera JI, Muñoz-Molina GM, Mirambeaux-Villalona RM, Ajuria-Illarramendi O, González-García A, Barbolla-Díaz I. Costocondritis y espondilitis diferidas por Candida en paciente post-COVID-19 tratado previamente con corticoides, antibióticos y tocilizumab [Delayed Candida Costochondritis and Spondylitis in a Post-COVID-19 Patient Previously Treated With Corticosteroids, Antibiotics, and Tocilizumab]. Arch Bronconeumol. 2021 Apr;57:48-50. Spanish. doi: 10.1016/j.arbres.2020.12.002. Epub 2020 Dec 28. PMID: 34629649; PMCID: PMC7832559.
Rushton S, Carman MJ. Chest Pain: If It Is Not the Heart, What Is It? Nurs Clin North Am. 2018 Sep;53(3):421-431. doi: 10.1016/j.cnur.2018.04.009. Epub 2018 Jul 11. PMID: 30100007.
Rabey, M, 2008, Costochondritis: Are the symptoms and signs due to neurogenic inflammation. Two cases that responded to manual therapy directed towards posterior spinal structures, Manual Therapie 13, 82-86
Chest Pain in Focal Musculoskeletal Disorders, Mette Jensen Stochkendahl, MSca,b,*, Henrik Wulff Christensen, DC, MD, PhDb
Grindstaff T, Treatment of a female collegiate rower withcostochondritis: a case report, Curry School of Education and Department of Athletics, University of Virginia, USA
Qureshi A, Nazeef A, Ali H, Gyawali J, Subhan N. Tubercular Costochondritis Presenting as Chest Wall Swelling: A Case Report of an Atypical Tuberculosis Presentation. Cureus. 2024 Aug 29;16(8):e68158. doi: 10.7759/cureus.68158. PMID: 39347238; PMCID: PMC11439087.
Inoue K, Minamino T. How to Approach Patients with Acute Chest Pain. Rev Cardiovasc Med. 2024 Aug 22;25(8):302. doi: 10.31083/j.rcm2508302. PMID: 39228492; PMCID: PMC11366986.
Jones DB, Abbott BG. Which Test is Best for Pain in the Chest? R I Med J (2013). 2025 Feb 3;108(2):16-22. PMID: 39878658.
Mohammad S, Chandio B, Soomro AA, Lakho S, Ali Z, Ali Soomro Z, Shaukat F. Depression and Anxiety in Patients with Gastroesophageal Reflux Disorder With and Without Chest Pain. Cureus. 2019 Nov 8;11(11):e6103. doi: 10.7759/cureus.6103. Erratum in: Cureus. 2019 Dec 10;11(12):c25. doi: 10.7759/cureus.c25. PMID: 31763106; PMCID: PMC6858267.
Shaballout N, Aloumar A, Manuel J, May M, Beissner F. Lateralization and Bodily Patterns of Segmental Signs and Spontaneous Pain in Acute Visceral Disease: Observational Study. J Med Internet Res. 2021 Aug 27;23(8):e27247. doi: 10.2196/27247. PMID: 34448718; PMCID: PMC8459716.
Roldan CJ, Huh BK. Iliocostalis Thoracis-Lumborum Myofascial Pain: Reviewing a Subgroup of a Prospective, Randomized, Blinded Trial. A Challenging Diagnosis with Clinical Implications. Pain Physician. 2016 Jul;19(6):363-72. PMID: 27454266.
Jacobs MLYE, Janssen L, Stassen LPS, Scheltinga MRM, Roumen RMH. Visceral symptoms in patients with anterior cutaneous nerve entrapment syndrome (ACNES): expression of viscerosomatic reflexes? Hernia. 2024 Feb;28(1):127-134. doi: 10.1007/s10029-023-02827-7. Epub 2023 Jul 1. PMID: 37393208; PMCID: PMC10891241.
Tse YC, Nath M, Larosa A, Wong TP. Opposing Changes in Synaptic and Extrasynaptic N-Methyl-D-Aspartate Receptor Function in Response to Acute and Chronic Restraint Stress. Front Mol Neurosci. 2021 Oct 8;14:716675. doi: 10.3389/fnmol.2021.716675. PMID: 34690693; PMCID: PMC8531402.
Youssef MMM, Hamada HT, Lai ESK, Kiyama Y, El-Tabbal M, Kiyonari H, Nakano K, Kuhn B, Yamamoto T. TOB is an effector of the hippocampus-mediated acute stress response. Transl Psychiatry. 2022 Jul 29;12(1):302. doi: 10.1038/s41398-022-02078-7. PMID: 35906220; PMCID: PMC9338090.
Mikneviciute G, Pulopulos MM, Allaert J, Armellini A, Rimmele U, Kliegel M, Ballhausen N. Adult age differences in the psychophysiological response to acute stress. Psychoneuroendocrinology. 2023 Jul;153:106111. doi: 10.1016/j.psyneuen.2023.106111. Epub 2023 Apr 11. PMID: 37075654.
Berger JM, Singh P, Khrimian L, Morgan DA, Chowdhury S, Arteaga-Solis E, Horvath TL, Domingos AI, Marsland AL, Yadav VK, Rahmouni K, Gao XB, Karsenty G. Mediation of the Acute Stress Response by the Skeleton. Cell Metab. 2019 Nov 5;30(5):890-902.e8. doi: 10.1016/j.cmet.2019.08.012. Epub 2019 Sep 12. PMID: 31523009; PMCID: PMC6834912.
Ma L, Wang HB, Hashimoto K. The vagus nerve: An old but new player in brain-body communication. Brain Behav Immun. 2025 Feb;124:28-39. doi: 10.1016/j.bbi.2024.11.023. Epub 2024 Nov 19. PMID: 39566667.
Jin H, Li M, Jeong E, Castro-Martinez F, Zuker CS. A body-brain circuit that regulates body inflammatory responses. Nature. 2024 Jun;630(8017):695-703. doi: 10.1038/s41586-024-07469-y. Epub 2024 May 1. PMID: 38692285; PMCID: PMC11186780.
Tiwari R, Kumar R, Malik S, Raj T, Kumar P. Analysis of Heart Rate Variability and Implication of Different Factors on Heart Rate Variability. Curr Cardiol Rev. 2021;17(5):e160721189770. doi: 10.2174/1573403X16999201231203854. PMID: 33390146; PMCID: PMC8950456.
