Waarom moet ik s nachts zo vaak plassen?
Je ligt lekker in bed, bijna in slaap, en dan... die aandrang. Weer naar de wc. En een uur later nog een keer. En misschien nog een keer. Je bent niet de enige die s nachts veel plast. Het is vervelend, vermoeiend en het verstoort je slaap. Maar waarom gebeurt dit eigenlijk?
In dit blog ontdek je de oorzaken van veel plassen in de nacht en krijg je praktische tips om dit aan te pakken. Want een goede nachtrust begint bij begrijpen wat er in je lijf gebeurt.
Waarom ga je s nachts naar de wc?
Er zijn verschillende redenen waarom je s nachts vaak moet plassen. Sommige zijn heel logisch en makkelijk aan te pakken. Andere vragen wat meer aandacht.
De meest voorkomende oorzaken
🔴 Prostaat: Bij mannen kan een vergrote prostaat zorgen voor een verhoogde plasdrang, zowel overdag als s nachts. De blaas raakt niet helemaal leeg en je moet vaker.
🧠 Stress: Wanneer je gestrest bent, maakt je lichaam meer cortisol en adrenaline aan. Dit beïnvloedt je vochtbalans en kan ervoor zorgen dat je s nachts wakker wordt met de aandrang om te plassen.
🍽️ Te veel eten in de avond: Vooral zware maaltijden vlak voor bedtijd vragen veel van je spijsvertering en kunnen je vochthuishouding beïnvloeden.
🍷 Alcohol: Alcohol remt de productie van het hormoon ADH, dat normaal gesproken zorgt dat je minder vocht uitscheidt. Het resultaat? Je moet vaker plassen.
🍬 Veel suiker: Suiker trekt vocht aan en verhoogt de urineproductie. Dit geldt vooral bij een hoge bloedsuikerspiegel.
🥩 Te veel eiwitten laat op de dag: Eiwitten vragen veel van je nieren. Eet je laat nog veel eiwitten? Dan kan dit je vochtbalans verstoren.
💧 Veel drinken vlak voor het slapen: Dit lijkt logisch, maar het is niet altijd de hoofdoorzaak. Het gaat namelijk niet alleen om hoeveel je drinkt, maar ook om je zoutbalans.
De oplossing voor veel plassen 's nachts die vaak over het hoofd wordt gezien: je zoutbalans
Hier komt het: de reden die vaak wordt gemist en eigenlijk de meest basale is. Je water- en zoutbalans.
Je waterhuishouding draait op zouten die opgelost zitten in het water. Je lichaam detecteert niet zozeer de hoeveelheid water die je binnenkrijgt, maar de oplossing van zouten in dat water. Wanneer je naar je waterhuishouding kijkt, kijk je dus indirect naar hoeveel water er is door te meten hoeveel zout erin zit.
Hoe werkt dat?
Bij te weinig zout in de oplossing wil je lichaam water kwijt en zout vasthouden. Bij te veel zout wil je lichaam juist water vasthouden en zout uitscheiden. Je nieren zijn hier druk mee bezig en maken je urine meer of minder zout.
Met zout bedoelen we de bouwstenen waaruit het bestaat, zoals natrium, kalium, calcium, magnesium, jodium, chloride, fosfaat en fosfor. Deze bouwstenen gaan verbindingen aan door iets met een plus-lading te koppelen aan een min-lading. Denk aan het bekende keukenzout: natriumchloride. In die verbonden staat is het een vaste, kristalachtige vorm: een zout.
In voldoende water lost dit op en worden de bindingen verbroken. Dit geeft losse ionen die opgelost zitten in een cel en erbuiten. Die oplossing wordt vergeleken en kloppend gehouden door water passief of actief tussen de binnen- en buitenkant van een cel te laten stromen.
Te veel natrium? Dat dumpt je s avonds
Over het algemeen komen we geen natrium tekort. Keukenzout wordt veel gebruikt in onze industrie en zit veel in onze voeding, zoals brood. We hebben van nature al de neiging om te veel natrium in de oplossing te hebben en hebben hier een mechanisme voor om dat kwijt te raken. Elke avond voor het slapen gaan dump je je natrium in je laatste toiletgang. Het teveel wordt uitgebalanceerd.
Maar... hiervoor moet je wel voldoende vocht binnenhebben. Wanneer je wat water tekortkomt of juist veel te veel hebt, verstoor je het evenwicht en lukt de timing niet meer. In plaats van in de avond ga je in de nacht een keer extra, wanneer het dan wel gelukt is de balans goed te krijgen.
Zout is van levensbelang en dus heel nauwkeurig gereguleerd. Je zit vaak vast in gewoontes die steeds hetzelfde resultaat geven. Je kan hier wat aan doen door aan die gewoontes te gaan sleutelen.
Wat kan je doen om s nachts minder vaak te plassen?
Je einddoel is om in de avond nog een glas te kunnen drinken, redelijk dicht op je moment van naar bed gaan, en daarmee een prikkel mee te geven die het uitscheiden van natrium aanzet. Het stond al klaar en geeft met het drinken het signaal dat er vocht aankomt en je ook wat kan laten gaan.
Stap voor stap plan
💧 Drink een glas water in het uur voor je gaat slapen. Ga je vlak daarna naar de wc? Dan gaat het goed. Zo niet, en ga je juist in de nacht? Dan door naar stap 2.
🌊 Vul overdag je vocht aan en zorg dat de balans van opgeloste zouten beter wordt:
✨ Drink in het eerste half uur na het wakker worden een goed glas water met opgelost keltisch zeezout
✨ Drink door de dag naar behoefte van dorst en voeg geregeld zout toe met laag natrium en hoog kalium
✨ Drink in de avond ook nog een glas met wat opgelost zout
🍽️ Let op je gewoontes: eet niet te laat, beperk alcohol en suiker, en kijk naar je eiwitinname later op de dag.
Wanneer naar de huisarts als je s nachts plast?
Blijf je s nachts vaak moeten plassen, ondanks dat je aan je zoutbalans hebt gewerkt? Dan kunnen er meer dingen spelen met je zout- en vochtbalans en met andere balanzen in je lichaam. Ga naar je huisarts wanneer:
⚠️ Je s nachts meer dan twee keer moet plassen en dit langer dan een paar weken aanhoudt
🔴 Je ook overdag heel vaak moet plassen
💥 Je pijn hebt bij het plassen
🩸 Er bloed in je urine zit
😰 Je andere klachten hebt, zoals dorst, vermoeidheid of gewichtsverlies
👨 Je een man bent boven de 50 en last hebt van een zwakke straal of moeite met plassen
Je huisarts kan onderzoeken of er een medische oorzaak is, zoals een prostaatprobleem, diabetes of een blaasontsteking.
Plas je vaak s nachts en houdt dit je wakker. Zoek je hulp?
Wanneer het nachtelijk plassen aan blijft houden, kunnen er nog meer dingen spelen met je zout- en vochtbalans en met andere balanzen in je lichaam. Je bent van harte welkom in onze praktijk voor een consult of plan een online afspraak in om hier inzicht in te krijgen. Samen ontdekken we wat er speelt en hoe je je nachtrust terug kan krijgen. Hoe fijn zou dat zijn? 🌙