Aandacht voor jouw rouw met kwijtkunst
We raken allemaal in ons leven iets kwijt. Een dierbare die er niet meer is. Een liefde die voorbij ging. Een droom die niet uitkwam, zoals de kinderwens die onvervuld bleef. Gezondheid die weggleed, bij jezelf of bij iemand die je dierbaar is. Het verlies zit diep. Zo diep dat woorden soms te kort schieten om te zeggen wat je voelt.
En dan blijft het hangen. Dat verdriet. Het vindt geen weg. Je probeert door te gaan, te functioneren, sterk te zijn. Maar ondertussen ervaar je blokkades. Emotioneel, maar ook lichamelijk. Pijn in je lijf op plekken waar je die niet verwacht. Een zwaar gevoel dat je meedraagt. Verminderde levensvreugde, alsof de kleuren uit je leven zijn verdwenen. Angst die opkomt op momenten dat je die niet begrijpt.
Verdriet dat geen plek krijgt, blijft ergens hangen. In je lijf, in je hart, in je dagelijks leven. Het kan zorgen voor eenzaamheid en sociaal isolement. Je trekt je terug, omdat niemand lijkt te begrijpen wat je doormaakt. Of omdat je denkt dat je anderen tot last bent met je verdriet.
Dit is geen teken dat het helemaal misgaat. Dit is logisch. Waarom? Omdat verlies verwerken tijd vraagt. Ruimte. En soms een andere manier dan alleen maar praten.
Wanneer woorden tekort schieten
Je hebt misschien geprobeerd erover te praten. Met vrienden, familie, een hulpverlener. En het hielp misschien een beetje. Maar niet genoeg. Want hoe vertel je wat je voelt als je het zelf nauwelijks kan bevatten? Hoe leg je uit wat er ontbreekt, wat er is veranderd, wat je kwijt bent geraakt?
Voor veel mensen schieten woorden te kort om uiting te geven aan wat ze voelen. Het verdriet zit te diep, te complex, te rauw. En dan kan een creatief proces beter helpen. Iets maken met je handen. Iets zichtbaars, tastbaars creëren uit wat onzichtbaar en ongrijpbaar aanvoelt.
Het werken met je handen brengt je terug in je lijf. Uit je hoofd, waar de gedachten blijven malen. Terug naar het hier en nu. Naar wat je voelt, wat je kunt aanraken, wat vorm krijgt onder je vingers.
Hoe verlies zich in je lijf vasthoudt
Misschien herken je dit: je ligt in bed, doodmoe, maar de slaap komt niet. Je gedachten blijven hangen bij wat er was, wat er niet meer is. Of je wordt wakker met een zwaar gevoel op je borst. Een druk die je de hele dag met je meedraagt.
Je schouders zitten omhoog, je ademhaling is oppervlakkig. Je voelt spanning, maar weet niet precies waar die vandaan komt. Misschien heb je pijn in je nek, tussen je schouderbladen, op je borst. Pijn die er blijft, ook al zegt de dokter dat er lichamelijk niks mis is.
Dit kan zo vervelend worden dat je er niet meer omheen kan. Ben jij op dit punt gekomen?
Rouw is niet alleen een gevoel. Het is een lichamelijke ervaring. Als je niet de ruimte krijgt om te rouwen, blijft het hangen. In je spieren, je ademhaling, je zenuwstelsel. Het zit vast. En dat voel je.
Ingehouden emoties, zoals verdriet en boosheid, kosten jou behoorlijk veel energie. Als er iets in jou leeft wat constant in bedwang moet worden gehouden kost dat enorm veel energie. Stel je voor dat die energie vrijkomt.
Wat verlies met je doet
Verlies activeert je stresssysteem. Je bijnieren maken cortisol en adrenaline aan. Dit zijn hormonen die je helpen alert te blijven, om te overleven in moeilijke tijden. Maar als het verdriet aanblijft, blijft dit systeem aan staan. Je staat constant in de actiestand.
Dit heeft invloed op bijna alle systemen in je lijf. Je slaapt slechter, je spijsvertering raakt van slag, je immuunsysteem verzwakt. De gestapelde vermoeidheid geeft stress en wanhoop. Je belandt in een vervelende cirkel van pijn, spanning en uitputting.
En naast de lichamelijke klachten is er de emotionele last. De eenzaamheid. Het gevoel dat niemand het begrijpt. Dat je er alleen voor staat. Je trekt je terug, omdat het te moeilijk is om uit te leggen. Of omdat je anderen niet wilt belasten met je verdriet.
Rouwverwerking symptomen: hoe voelt rouw in je lijf?
Verlies laat zich op zoveel manieren zien. Niet alleen in tranen of somberheid. Ook in lichamelijke en emotionele klachten die je misschien niet direct aan rouw zou koppelen. Herken jij er een paar?
💔 Emotionele blokkades. Je voelt je afgesloten, alsof er een muur om je hart zit. Emoties komen niet goed los, of juist allemaal tegelijk. Je hebt moeite met voelen, met verbinding maken.
🌫️ Verminderde levensvreugde. Dingen die je vroeger blij maakten, doen nu niets meer. De kleuren zijn weg uit je leven. Alles voelt grijs, zwaar, betekenisloos.
😰 Angst en onrust. Je hart gaat tekeer, naast de pijn op je borst die er altijd is. Zo'n naar gevoel, het maakt je angstig. Je voelt je gejaagd, gespannen, alsof er elk moment iets mis kan gaan.
🔥 Lichamelijke pijn. Spanning in je nek, je schouders, je rug. Pijn op je borst, een drukkend gevoel. Hoofdpijn, buikpijn, algehele spierpijn. Je lijf houdt de spanning vast.
😴 Vermoeidheid. Je bent moe, zelfs na een nacht slapen. De energie is weg. Alles kost moeite. Je voelt je leeg.
🏝️ Eenzaamheid en isolement. Je trekt je terug. Sociale contacten voelen te zwaar. Je hebt het gevoel dat niemand het begrijpt. Je bent alleen met je verdriet.
🌀 Concentratieproblemen. Je gedachten dwalen af. Je kunt je niet focussen. Beslissingen nemen lukt niet. Alles voelt wazig.
Een andere manier van vasthouden
Zowel uit persoonlijke ervaring als tijdens mijn werk als psycholoog weet ik hoe moeilijk het kan zijn om verlies te verwerken. Ik heb zelf ervaren dat woorden soms niet genoeg zijn. Dat het verdriet te groot is om in taal te vatten. Voor mij en anderen helpt een creatief proces beter.
Als glaskunstenaar gecombineerd met mijn ervaringen als psycholoog bied ik begeleiding aan mensen bij het anders leren vasthouden van jouw verdriet. Niet door het weg te stoppen, niet door het te negeren. Maar door het een plek te geven. Door er iets moois van te maken. Iets tastbaars. Een herinnering die je vast kunt houden.
In mijn glasatelier gaan we samen op zoek naar een beeld of symbool van datgene wat je kwijt bent geraakt en welke plek dat in jouw leven heeft. We praten, maar vooral: we maken. Met onze handen. Met glas. Met kleur en licht en vorm.
Het werken van glas en het maken van een kunstwerk kan als verwerking en een tastbare herinnering dienen. Het is een proces waarin je verdriet transformeert. Niet verdwijnt, maar verandert. Een plek krijgt. Geïntegreerd wordt in je leven.
Rouwverwerking met kwijtkunst: hoe het werkt
We komen gemiddeld vijf keer samen in het atelier. Elke bijeenkomst is een stap in het proces. Een ontdekking. Een stukje verwerking.
In de eerste bijeenkomst verkennen we samen wat je kwijt bent geraakt. Niet alleen met woorden, maar ook met beelden. Wat zou het kunnen zijn? Een vorm, een kleur, een symbool? We zoeken naar wat bij jou past. Wat jouw verlies raakt.
Daarna gaan we aan de slag met glas. Je leert het materiaal kennen. Hoe het voelt, hoe het beweegt, hoe het reageert op warmte en druk. Je ontdekt dat je iets kunt maken. Dat je handen kunnen creëren wat je hart voelt.
Stap voor stap ontstaat er iets. Een object. Een kunstwerk. Iets wat jouw verlies vertegenwoordigt. Maar ook iets wat mooi is. Iets wat licht vangt. Iets wat blijft.
En tijdens dit maken gebeurt er iets. Je komt uit je hoofd. Je gedachten komen tot rust. Je voelt je handen, het glas, het proces. Je bent bezig, maar op een andere manier dan normaal. Een manier die helpt. Die ontspant. Die ruimte geeft.
Therapie die verder gaat dan woorden
Dit is geen gewone therapie. Het is een combinatie van psychologische begeleiding en creatief proces. We kijken naar gezondheid op een holistische manier. Wat bedoelen wij hiermee? Je bent één geheel: lichaam, mentaal, emotioneel, spiritueel.
Tijdens de bijeenkomsten praten we over wat er speelt. Over je verdriet, je verlies, je leven. Maar we blijven niet hangen in woorden. We gaan ook aan de slag. Met onze handen. Met het materiaal. Met het maken.
Het werken met glas heeft iets helends. Het vraagt aandacht, concentratie. Je moet aanwezig zijn bij wat je doet. En juist daardoor kom je bij jezelf. Bij wat je voelt. Bij wat er is.
Het is een proces waarin je ontdekt dat verlies een plek kan krijgen. Dat het niet weg hoeft. Dat het mag blijven, maar anders. Geïntegreerd. Als een onderdeel van je leven. Iets wat je kwijt bent geraakt naast alles wat er ook is.
Na afloop heb je niet alleen een kunstwerk. Je hebt een tastbare herinnering. Iets wat je kunt zien, aanraken, vasthouden. Iets wat blijft. En je hebt een weg afgelegd. Een proces doorlopen. Een stukje verwerking gevonden.
Waarom dit werkt
Het maken van kunst activeert andere delen van je brein dan praten. Het helpt je om op een andere manier toegang te krijgen tot je emoties. Tot wat diep zit. Tot wat woorden niet kunnen raken.
Door met je handen bezig te zijn, kom je in je lijf. Je voelt de spanning loslaten. Je ademhaling wordt rustiger. Je bent gefocust, maar ontspannen. Het is een vorm van meditatie, van mindfulness. Maar dan met een tastbaar resultaat.
En het mooie is: je creëert iets. Iets wat blijft. Iets wat betekenis heeft. Een symbool van je verlies, maar ook van je kracht. Van je vermogen om iets moois te maken van iets pijnlijks.
Het geeft je een gevoel van controle terug. Je kunt iets. Je maakt iets. Je bepaalt zelf hoe het eruitziet. En dat geeft kracht. Vertrouwen. Hoop.